Asanas - (zit)-houdingen
  Ashtanga Yoga - Asanas
 

Over Asanas zegt Patanjali letterlijk het volgende (de nummers zijn de nummers van de oorspronkelijke Yoga Sutras van Patanjali) :

De houding (Asana) moet stabiel en comfortabel zijn (2.46). Door het loslaten van inspanning en meditatie op de eindeloosheid wordt houding geperfectioneerd (2.47). Daaruit ontstaat onafhankelijkheid van de meest extreme veranderingen in de omgeving (2.48).

ZIT-ASANAS

"Asana" komt van het werkwoord "aste", wat zitten betekent. De benadering van Patanjali en van de klassieke yoga ten opzichte van Asanas betreft het comfortabel leren zitten. Binnen diverse belangrijke yoga stromen (zoals bhakti, karma en jnana yoga) zijn andere asanas dan ook niet tot weinig belangrijk. Alleen zitten is dat wel en daarbij is het objectief om 3 tot 6 uur lang onbeweeglijk in eenzelfde houding te kunnnen zitten. Dat is de duur die noodzakelijk wordt geacht om in meditatie en ashtanga yoga tot het eindpunt te kunnen gaan.

Dat lang zitten is iets wat je langzaam kunt leren, vooral door zo weinig mogelijk op stoelen te zitten. Het komt erop aan je rugspieren voldoende te ontwikkelen, de kniën te versoepelen en voor de rest de zwaartekracht haar werk te laten doen. Zolang de kniën nog niet op de grond liggen, ondersteun je ze best wanneer je echt lang wil zitten in meditatie. Essentiëel is rug, nek en hoofd op één rechte lijn te krijgen. Daartoe kan een klein kussentje helpen om het bekken naar voor te kantelen, zodat de rug automatisch recht komt. De ondergrond moet niet keihard zijn, maar wel stevig. Gezien ons koude klimaat is het aan te raden niet enkel op de grond te gaan zitten, maar zitbanken te gebruiken die je op dezelfde hoogte zetten als een stoel.

Volgende zithoudingen zijn het meest gebruikt in meditatie :

SUKH-ASANA kleermakerszit
ARDHA PADM-ASANA halve lotus
SVASTIK-ASANA gunstige houding
PADM-ASANA lotus houding
VAJR-ASANA bliksemhouding
BHADR-ASANA gemakkelijke houding
VRISH-ASANA buffelhouding

ANDERE ASANAS

Alle andere asana-houdingen die vandaag zozeer met yoga worden geässocieerd stammen oorspronkelijk uit de ayurveda, de vedische gezondheidsleer. Hun primaire doel is dan ook de gezondheid te bevorderen, wat uiteraard ook het zitten eenvoudiger maakt en ook belangrijk is voor de goede doorstroming van energie (en dus voor Pranayama). Een risico met dit aspekt van de yoga beoefening is evenwel een sterke identificatie met gezondheid en het lichaam, wat het ego versterkt eerder dan het te verzwakken.

Anderzijds kunnen asanas ook het object vormen van meditatie, zoals in Hatha Yoga. Het is een meer actieve vorm van meditatie, maar wel zeer efficiënt.

Speciale asanas (niet de zit-asanas) moeten gebeuren na het legen van blaas en darmen en voor het eten. Ontspanning en opwarming vooraf zijn behulpzaam. Het is veel beter dagelijks een kwartiertje deze asanas te beoefenen dan één of twee maal per week aan een zware asana-sessie deel te nemen. De overgang van de ene asana naar de andere gebeurt best traag. De meeste asanas leer je best van een leraar die je houding helpt perfectioneren.

ASANA PRAKTIJK VOOR DE DOSHAS

Het lichaamstype (de dominante dosha) heeft een belangrijke invloed op de manier waarop aan asana wordt gedaan :

ASANA & VATA LICHAAMSTYPES (of bij Vata verstoringen)

Type omschrijving

Benig, pezig, eerder mager, denkers, ...

Voornaamste gezondheidsproblemen

Nervositeit, stijfheid en arthritis op later leeftijd, gevoelig voor koude en wind, pijn, ontsteking, constipatie, zenuwachtigheid

Nood aan Asana

Zeer groot belang, om vata onder controle te houden, om minder na te denken, om meer te gronderen, om stijfheid op later leeftijd te vermijden, om zorgen te vermijden, om de rug recht te krijgen en te houden

Waarschuwingen bij Asana

Traag beginnen en verdergaan, eerst opwarmen maar niet te veel opwarmen, water drinken voor/na/tijdens, altijd voorzichtig zijn om kwetsuren te vermijden

Aandachtspunten bij Asana

Vata afdrijven, wervelkolom en onderbuik, combinatie met pranayama (onder andere buikademhaling) & meditatie,

ASANA & PITTA LICHAAMSTYPES (of bij Pitta verstoringen)

Type omschrijving

Gespierd, goede bloeddoorstroming, doeners, verhit,...

Voornaamste gezondheidsproblemen

Verhitting, koorts, leverproblemen, bloedvervuiling, irritatie en boosheid

Nood aan Asana

Niet zo hoog, maar wel veel interesse, belangrijk om te onstpannen en af te koelen, ook voor voeding weefsels

Waarschuwingen bij Asana

Niet te veel warmte-ontwikkeling, niet te veel ego, ..

Aandachtspunten bij Asana

Pitta afkoelen, balans lunair-solair, middenrif en lever ontspannen

ASANA & KAPHA LICHAAMSTYPES (of bij Kapha verstoringen)

Type omschrijving

Breed, eerder mollig, minder aktief, traag maar hoog uithoudingsvermogen, gevoelsmensen,...

Voornaamste gezondheidsproblemen

Koude, luchtwegen, slijmvorming, bloeding, trage vertering, verdriet, depressie,

Nood aan Asana

Weinig interesse, maar wel belangrijk om overgewicht te verliezen, houding te verbeteren, vocht af te voeren

Waarschuwingen bij Asana

Zeker bij overgewicht opgelet voor het hart - zachtjes opbouwen, zittende asanas na warmende pranayama

Aandachtspunten bij Asana

Kapha afdrijven, fysieke inspanning en opwarmende oefeningen (zweten), openen van de borstkas en de longen, vertering bevorderen, pranayama

AANBEVOLEN ASANAS VOOR DE DOSHAS - VOORBEELDEN

Alle asanas kunnen wel eens door alle lichaamstypes worden beoefend. Maar om je reeks dagdagelijkse asanas samen te stellen hou je toch best rekening met de invloed ervan op je dominante dosha. Hierna enkele voorbeelden :

 

Vata

Pitta

Kapha

Zithoudingen

Padm-asana (lotus)

++

+

+

Vajr-asana (bliksem)

++

+

+

Simh-asana (leeuw)

+

-

++

Vir-asana (krijger)

+

 

+

Staande houdingen

Vriksh-asana (boom)

++

++

 

Trikon-asana (driehoek)

+

++

 

Ardha Chandr-asana (halve maan)

 

+

++

Virabhadr-asana (krijgerstand)

 

 

+

Omgekeerde houdingen

Sirsh-asana (kopstand)

+

-

+

Vipareetakarani-asana (bekkenstand)

+

 

 

Sarvang-asana (schouderstand)

 

+

+

Adho Mukha Vrks-asana (handenstand)

 

 

++

Voorwaarste buigingen

Janu Sirs-asana (hoofd/knie buiging)

++

 

-

Pashimottan-asana (poort)

++

+

 

Adho Mukha Svasana (neerwaartse hond)

 

 

+

Urdha Mukha Svasana (opwaartse hond)

 

 

+

Achterwaartse buigingen

Bhujanga-asana (cobra)

++

+

 

Shalabh-asana (garnaal)

++

 

+

Navasana (boot)

 

+

 

Matsy-asana (vis)

 

+

 

Dhanur-asana (boog)

 

+

+

Hal-asana (ploeg)

 

 

+

Ushtr-asana (kameel)

 

 

+

Draaiïngen

Bharadvajasana (wijze draaïng)

+

 

 

Padasana (lus draaïng)

+

 

 

Ardha Matsyendr-asana (halve werveldraai)

 

+

 

Lighoudingen

Balasana (foetus)

+

+

 

Parivrttta Janusir-asana (hoofd op knie)

+

 

 

Kurmasana (schildpad)

+

++

 

Nav-asana (boot)

+

 

 

Yoga Mudra (yoga slot)

+

+

 

Shav-asana (lijk)

++

++

 

Zonnegroet (Surya Namaskar)

+

 

++

Maangroet (Chandra Namaskar)

 

++

 

Goede foto's van asanas vind je hier

ONLINE VIDEO INTRO TOT ASANA :

NOG GRATIS VIDEO LESSEN IN HET NEDERLANDS OP YOUTUBE :

http://www.youtube.com/peterpandoernl

Tekst door Peter Marchand

DIVERSE
 
Verwante websites :

Verklarende yoga woordenlijst

Leela Yoga lesgevers

Yoga Gent
Meditatie Gent

Gratis Yoga Gent gratis yogales elke woensdagavond te Gent Inschrijven op de Leela nieuwsbrief Yoga video clips Yoga audio : mantras, bhajans, lessen,... Overzicht van de yoga lessen en andere activiteiten in Gent